ANASAYFA GÜNCEL DÜNYA POLİTİKA EMEK EKONOMİ YAŞAM GENÇLİK KADIN KÜLTÜR-SANAT ETHA ÖZEL ROPORTAJ ÇEVİRİ Et-TV Et-GALERİ ara

İHD: Hapishanelerde tek tip traş gündemde

İHD Ankara Şubesi'nin İç Anadolu Bölge Hapishaneleri raporu yayımlandı. Tutsakların havalandırma, ortak alan, etkinlikler, görüş, haberleşme ve iletişim haklarının elinden alındığı belgelendi. Yeni açılan Kayseri Bünyan'da tutsaklar yapımı tamamlanmamış odalara doldurulurken, Kırıkkale'de siyah taytlara el konuldu, tutsaklara tek tip saç tıraşı dayatıldı.

Etkin Haber Ajansı / 12 Ocak 2018 Cuma, 14:11

ANKARA - İnsan Hakları Derneği (İHD) Ankara Şubesi, Bolu, Kayseri, Kırıkkale, Nevşehir, Sincan Kadın Hapishaneleri'ni kapsayan üç aylık rapor yayınladı.

Rapor tutsaklarla yapılan birebir görüşmeler, ailelerin aktarımı, derneğe yapılan başvurular, avukat ziyaretleri ve gönderilen mektuplar üzerinden hazırlandı.

İHD Ankara Şubesi'nde düzenlenen basın toplantısında konuşan Komisyon Üyesi Nuray Çevirmen, raporu değerlendirdi. Çevirmen, hem "tek tip" dayatması hem de cezaevlerinde yaşanan hak ihlallerinden dolayı tutukluların yaşadıkları sorunların her geçen gün arttığına dikkat çekti. Çevirmen, "Tek tip tıraş ile tek tip kıyafet dayatılmasına bir adım yaklaşılmakta. 24 saat kamera ile izleniyorlar ve yaşamlarına doğrudan bir müdahale söz konusu. Hastanelere götürülmede veya hastanelerde hak ihlalleri yaşanmakta" diye konuştu.

Cezaevlerinde yaşanan hak ihlallerine dair hazırlanan raporda yer alan bilgilerden bazıları şöyle: şunlar

BOLU F T TİPİ KAPALI HAPİSHANESİ

-Sohbet hakkı haftada 10 saat değil, ayda 10 saati bulmayacak şekilde gerçekleşmektedir. 15 günde bir kez, iki-iki buçuk saat olacak şekilde çıkartılıyorlar. Yani ayda iki kez ve toplamda beş saati buluyor. Ayda bir kez 1 saatlik sürelerle spor faaliyetlerine çıkabiliyorlar. Ve sohbet faaliyetlerinde grupların belirlenmesinde mahpusların isteği ve talepleri dikkate alınmamaktadır.

-Televizyon kanallarının seçiminde bir çok televizyon kanalı yasaklanmış durumda. Yalnızca İslami kanalların izlenmesine izin veriliyor. CNN Türk, Fox Tv dahi izlenemiyor. Özgürlükçü Demokrasi, Evrensel Gazetesi gibi gazetelere abone olunmasına ve ücretleri ödenmesine rağmen verilmiyor. Yasal olarak basılan ve dağıtılan bu yayınlar cezaevlerinde sakıncalı bulunuyor. Radyolar toplanıyor. Bu şekilde haber alma özgürlüğü ve bilgi edinme özgürlüğü daha da fazla kısıtlanıyor.

-Telefon görüşmelerinde hem mahpuslara hem de ailelerine tekmil verilmesi dayatılıyor. Tekmil verilmediğinde görüşmeler kesiliyor.

-Hastane sevklerinde, dosyaya ve sevk belgelerine "dikkat kaçar, kaçırılır" ibaresi ve "örgüt isimleri" yazılıyor. Bu uygulama, doktorlar ve sağlık çalışanları üzerinde olumsuz etki yaratıyor. Tedavi sürecini olumsuz etkiliyor. Aynı zamanda doktorlar gerektiği şekilde muayene yapmıyor, kelepçe dayatmasından dolayı hastalar tedavi ve tetkitleri yaptıramadan hapishaneye geri dönüyor.

KAYSERİ BÜNYAN 2 NOLU T TİPİ KAPALI HAPİSHANESİ

-Kayseri'nin Bünyan ilçesindeki yeni hapishaneye tutsaklar, ailelerine bile haber verilmeden sevk edildiler. Hapishane girişinde çıplak arama dayatmasına karşı çıkan tutsaklar darp edilerek çıplak aramaya maruz kaldı. Henüz inşaat halindeki odalara yerleştirildiler.

- Her gün sabah akşam ayakta sayım dayatması uygulanıyor. Bunu kabul etmeyen mahpuslar saldırıya maruz kalıyor. Darp izi oluşmasına rağmen doktor rapor vermiyor. Ayakta sayıma karşı çıkanlar hakkında disiplin soruşturması açılmış ve 1 ay boyunca faaliyetlere çıkmama cezası verildi.

- Kitap sayısı 5 ile sınırlandırıldı.

- Kurumun yeni açılmış olmasından dolayı bazı üniteler eksiktir, örneğin diş doktoru bulunmamaktadır. Bu diş sorunu olan mahpusları ciddi olarak zorlamaktadır. Sağlık memuru bulunmamaktadır, acil durumlarda 112 nin aranılacağı belirtilmekte, ancak 112 sistemi ne kadar hızlı işlerse işlesin acil bir duruma yetişmesi zor ve ciddi bir risk yaratmaktadır. Günlük olarak ortaya çıkacak, tansiyon düşmesi veya yükselmesine müdahale edecek, tansiyonu ölçecek, iğne vuracak bir sağlık memuruna acil ihtiyaç vardır.

- Revir hizmeti var, ancak süre yeterli değil. Hastaların diyet ihtiyacını karşılayacak, vejateryanların ihtiyacına cevap olacak bir sistem henüz oluşturulmuş değildir.

-Hastaların kullanması gereken eşyaların yasak olması veya rapor olmaması gerekçesi ile verilmemekte.

-Radyolar verilmemektedir. Koğuş dışına çıkışlarda avukat görüşü, hastane gidişinde kemer ve saat çıkartılmaktadır.

-Mahpusların bulundukları odaların iç kısmına yerleştirilmiş kamera 24 saat kesintisiz kayıt yapmaktadır. Oda içine yerleştirilen kamera ile ortak yaşam alanlarının izlenmesinin yanı sıra, tuvalet ve banyo girişi de bu kamera ile gözlenmektedir.

KIRIKKALE F TİPİ KAPALI HAPİSHANESİ

- Aylık rutin görüşler 15 Temmuz sürecinden sonra iki ayda bir yapılıyor. Açık görüşü engelleyecek sayıda tutuklu/hükümlü bulunmamasına rağmen yoğunluk gerekçesi ileri sürülüyor.

-Dışarıdan aile, avukat, ziyaret yoluyla kitap alınması yasaklanmış durumda. Kitaplar yayınevinden istenerek alınabiliniyor. 10 kitap sınırlaması gündemde.

-Tedavi için sevkler uzun bir aradan sonra yapılıyor, randevulara zamanında götürülmüyorlar.

-Spor ve sohbete 10 saat yerine 5-6 saat çıkarıyorlar.

- Gazetelerden topladıkları resimler, gazetede çıkan yorumlardan, üzerinde yorum yaptıkları güncel dergi biçiminde çıkardıkları yayınlar nedeniyle Hüseyin Sürensoy'a 'Örgüt propagandası' iddiasıyla 12 gün hücre cezası verildi. Savaş Altun ve Rıdvan Fidan adlı mahpusların el yazılı notları nedeniyle "örgüt propagandası" iddiasıyla 12 gün hücre cezası verildi. Bu el yazılarına savcılık da "örgüt propagandasından" soruşturma açtı.

- Mektupları yollanmıyor.

-Çatılara, sohbet, spor yerlerine kamera koyulmuş, yatma odalarının gözetleniyor.

-Sıcak su haftada 2 gün arayla 4 saat veriliyor. Kaloriferler "kazanın biri bozuk, bir parçası eksik, gelene kadar böyle" denilerek yakılmamaktadır.

-Yemekleri kalitesiz ve oldukça kötü durumdadır.

-Çeşitli resmi kurumlara yazdıkları dilekçelerin akıbetini tam bilmiyorlar. Mahpusların dilekçelerin işlem ya da çıkış numaralarını istediklerinde kendilerine verilmiyor. Gerekçe olarak "iş yükü yoğunluğu" olarak gösterilmektedir.

-Hastanelerde kelepçeli muayene dayatılmakta, kelepçeli tedaviyi kabul etmedikleri için tedavi ve muayene olamadan geri getiriliyor, böylece tedavileri engelleniyor. Hastane doktorları (istisna dışında) kelepçe açtırmada isteksiz davranılıyor, inisiyatifi askere bırakılıyor.

-Son bir kaç aydır cezaevi idaresi berberde "makasla" saç tıraşını yasaklamıştır. Güvenlik gerekçesi ile tek tip saç dayatıldığı belirtilmiştir. Mahpuslar bu uygulamayı kabul etmediklerini belirtmiş, idare de, "Gizli genelge" geldiğini buna dayanarak "yasaklama" kararı aldıklarını beyan etmişlerdir.

-Koli yoluyla aileler tarafından mahpuslara yollanan siyah renk başta olmak üzere tayt biçiminde bedene yapışan iç çamaşırlar (içlik diye tarif edilenler) yasaklanmıştır. Gerekçe yine aynı, "güvenlik". Kış gelmesine, hücrelerin soğuk olmasına rağmen bu giysilerin yasaklanması sağlık açısından sıkıntılı durumlar yaratacaktır.

- Yıldırım Çelebi revire iki robokoplu memurun doktorun masasının önünde, hasta ile arasında olacak şekilde beklediğini görmüştür. Doğal olarak bu şartlarda muayenemi olamayacağından kabul etmeyip koğuşuna geri dönmüştür. Bu doktor ile hasta arasında muayene koşullarını ortadan kaldıran uygulamaya itiraz ettiği için tarafına disiplin soruşturması açılmıştır.

NEVŞEHİR E TİPİ KAPALI HAPİSHANESİ

-Firazpir Özbey, Ağrı M Tipi Kapalı Cezaevi'nden 4 Aralık'ta Nevşehir E Tipi Kapalı Hapishanesi'ne sevk edildi. Bu tarihten nakli yapılmış olup bu tarih itibarı ile tek kişilik hücrede tecrit edilerek tutuklu bulunmaktadır. 27 Aralık'ta yaptığı aile görüşünde, tek başına koğuşta tutulduğunu ve 23 gün içerisinde kendisinin; elbise değiştirme, banyo, havalandırma ve digger yaşamsal ihtiyaçlarının karşılanmadığını; devamlı küfür ve kötü sözlerle hakarete maruz kaldığını aktardı.

SİNCAN KADIN KAPALI HAPİSHANESİ

-Nusaybin'den yaralı olarak getirilen Dilber Tanrıkulu adlı kadın mahpusun omuzunda ve ayağında açık yaralar bulunuyor. Ayağına protez ve metal destekler nedeniyle alafranga tuvalet ihtiyacı olmasına ragmen, bu ihtiyacı karşılanmıyor.

SONUÇ VE ÖNERİLER

İHD Ankara Şubesi, hazırladığı raporun sonuç ve öneriler bölümünde, yasal düzenlemeleri hatırlatı. Raporda, yasal düzenlemelere göre, hem havalandırma kapılarının gerektiği gibi ve yasal mevzuata uygun saatte açılıp kapanması, faaliyetlerinde yine aynı yasal olarak belirtilmiş saatlerde yapılması zorunlu olduğu belirtildi.

Raporda ayrıca yaşam alanlarının 24 saat boyunca kamera ile gözetlenerek kayıt altına alınmasının bir hak ihlali olduğu belirtildi.

İHD Ankara Şubesi, "Heyetlerimiz ve kurumumuz; cezaevi rejimi, fiziki koşullar ve uygulanan muameleler hakkında etkili bir idari ve yargısal denetim sağlanması gerektiğini tespit etmiştir. İşkence ve Diğer Zalimane, İnsanlık Dışı ya da Onur Kırıcı Muamele ya da Cezanın Önlenmesi Sözleşmesi Seçmeli Protokolü'ne uygun şekilde, "bağımsız" ulusal denetim mekanizmalarının oluşturulması gerekmektedir. Tüm cezaevlerinde yaşananlara, hak ihlallerine, sağlığa erişim engellerine karşı Adalet Bakanlığını, ilgili tüm kurum ve kuruluşları göreve davet ediyoruz" dedi.