ANASAYFA GÜNCEL DÜNYA POLİTİKA EMEK EKONOMİ YAŞAM GENÇLİK KADIN KÜLTÜR-SANAT ETHA ÖZEL ROPORTAJ ÇEVİRİ Et-TV Et-GALERİ ara

Yeni bir 'janadohola'nın öngününde

Nepal'i yeni bir Janadohola'nın hazırlıklarının sürdüğü bir dönemde ziyaret ettik. Nepal'de demokratik devrim sürecinin en temel gücü olan NBKP(M) temsilcileriyle ve bu süreci yaratan Nepal halkıyla konuştuk, Nepal devrimini anlamaya çalıştık.

Etkin Haber Ajansı / 22 Nisan 2010 Perşembe, 10:00

ZEHRA AKDAĞ- Dünyanın çatısındaki, Himalaya dağlarına kurulu küçük ve yoksul bir ülke olan Nepal, 1996'da Nepal Komünist Partisi (Maoist) önderliğinde başlayan halk savaşı ve 10 yıllık savaşın ardından gündeme gelen demokratik devrim süreciyle dünya gündemine oturdu.

DEVRİM YENİ BİR AŞAMADA

Maoist devrimcilerin, monarşinin yıkılmasından çıkarı olan çeşitli burjuva güçlerle de ittifak halinde gerçekleştirdiği bu devrim, 247 yıllık monarşinin yıkılması ve burjuva demokratik nitelikte bir geçici anayasa ve kurucu meclisin oluşturulmasıyla yeni bir aşamaya girdi.

Kralın gidişinin ardından, Hindistan yayılmacılığının ve ABD emperyalizminin desteklediği burjuva partilerin klasik tipte bir burjuva cumhuriyet programıyla, Maoist devrimcilerin halk demokrasisi programı arasında zaman zaman şiddet, katliam, suikast gibi biçimleri de almakla birlikte esasen halkın kitlesel sokak eylemleri ve Kurucu Meclis'teki çarpışmalar ekseninde süregiden yoğun bir çatışma süreci başladı.

Hindistan yayılmacılığı, ABD emperyalizmi ve Nepalli burjuva partiler, NKP(Maoist) ve sonrasında bir diğer Maocu partiyle birleşme sonucu isim değiştiren Nepal Birleşik Komünist Partisi (Maoist)'i yalıtmaya, kitle tabanını zayıflatmaya ve en önemlisi, olası askeri bir müdahaleye Nepal içinde ve uluslararası alanda meşru zemin sağlamaya dönük bir politik hatta girdiler.

JANADOHOLA HAZIRLIĞI

NBKP(M) ise parti içinde de mevcut geçici barış sürecinin politik bakımdan nitelenmesi ve yeni stratejinin ve taktiklerin belirlenmesi noktasında parti içinde de yaşanan yoğun tartışmalara paralel yeni bir Halk Hareketi (Janadohola) hattından yürümeyi ve barış sürecinin bu güçler tarafından çıkmaza sokulması halinde yeniden silahlı savaşımı başlatmanın siyasi ve teknik hazırlığını yapmayı seçtiler.

Tartışmaların merkezinde iki ana konu, HKO'nun dağıtılıp dağıtılmaması, Nepal Ordusu ile birleşip birleşmemesi konusu ile Geçici Anayasanın bir Halk Anayasası niteliği taşıyıp taşımaması konusu durdu.

Nepal'i tam da bu tartışmaların en yoğun biçimde yaşandığı ve yeni bir Halk Hareketi'nin hazırlıklarının sürdüğü bir dönemde ziyaret ettik. Nepal'de demokratik devrim sürecinin en temel gücü olan NBKP(M) temsilcileriyle ve bu süreci yaratan Nepal halkıyla yaptığımız sohbetlerde Nepal devriminin dününü ve bugünü anlamaya çalıştık.

SORUNLAR DİZ BOYU

Nepal sokaklarında en göze çarpan, en belirgin iki özellik, yoksulluk ve toz oldu kuşkusuz. Nepal'de kuytu mahallelerin dar sokaklarında evlerin önünde yerlere serilerek yenen yemeklerden sonra ilk göze batan şey, yoğun hava kirliliği nedeniyle neredeyse her on kişiden birinin ameliyat maskeleriyle dolaşması.

Halkın en temel ihtiyaçları karşılanmış değil. Geçici Anayasa'da, burjuvazinin NBKP(M) ile zorlandığı uzlaşma nedeniyle bir halk demokrasisinin birçok temel unsuru var olsa da, bunların hayat bulmasını sağlayacak tek bir yasal düzenleme yapılmış ve uygulanmış değil.

Bu durum halk kitlelerinde burjuva güçlerle ciddi bir kopuşmayı sağlıyor. Katmandu başta olmak üzere kentlerde Nepal Kongresi ve NKP(UML)'ye olan desteğin gittikçe düşmesi, bu partilerin öncülüğündeki sendikaların, öğrenci örgütlenmelerinin ve diğer kitle örgütlerinin sürekli olarak NBKP(M) önderliğindeki kitle örgütleri lehine kan kaybediyor oluşu bunun en açık göstergesi.

BARIŞ SÜRECİNDE KRİTİK GÜNLER

Öte yandan, halkın büyük umutlarla girdiği monarşinin yıkılış ve barış sürecinin, üç yılın ardından verdiği meyvelerin temel sorunlarını çözmemiş olması da belli bir umut kırılması ve güvensizlik yaratma riskini taşıyor. NBKP(M) öncülüğünde yürütülen ancak, kısmen de parti içinde yakın döneme dek süregiden tartışmalar nedeniyle, daha kapsamlı eylemliliklerle sıçratılamamış olan grevler belirli bir rahatsızlık oluşturuyor.

Yine önemli sayıda askerini Nepal sınırlarına sokmuş ve müdahaleye hazır tutan Hindistan yayılmacılığına derin bir tepki var.

Nepal'de barış süreci kritik günlerden geçiyor. Nepal halkı, yeni bir halk hareketiyle 10 yılı aşkın tarihe sahip silahlı mücadelesinin kazanımlarını güvencelemek ve demokratik devrimini sınırlarına vardırmak için yeni bir halk hareketine hazırlanıyor.

BİR İSYANIN ANATOMİSİ

NBKP(M), HKO ve çeşitli kitle örgütleriyle yaptığımız röportajlar, Güney Asya gibi, coğrafyamızın kültürüne ve gelenekleriyle büyük farklılıklar taşıyan bir halkın isyan ve direniş deneyimini olduğu kadar, monarşinin yıkılmasından sonra elde edilenleri ve elde edilemeyenleri ve sürecin geleceğini yansıtıyor.